Energie & beweging · 5 min
Stand en houding
“een goede stand en houding weerspiegelen een juiste geestesgesteldheid”
In de gedachtegang van Aikido volgt het lichaam de geest. Dat wil zeggen dat de fysieke houding een afspiegeling is van wat er in ons hoofd gebeurt. Als wij ons somber voelen zal het lichaam wat in elkaar gezakt zijn en als wij ons opgewekt voelen is het lichaam meer open. Onze gezichtsuitdrukking verraadt ook veel van onze gemoedstoestand.
Hierbij passen de lichamelijk kenmerken:
- Het lichaam voelt actief ontspannen aan
- Meer warmte, best te voelen aan handen en voeten
- De stem is rustig en er wordt weinig ‘eh’ gebruikt Het praten gaat in een rustig tempo
- Adem komt moeiteloos vanuit het bekkenbodem en het ademen heeft een rustig ritme passend bij de activiteit die wordt gedaan
- Een heldere blik vanuit de ogen
- Er is een ‘wakkere’ staat die zorgt voor een onverstoorbaarheid. Deze geestestoestand noemen we flow. In de Aikido filosofie is flow de natuurlijke staat van ‘zijn’ en wordt gekenmerkt door de vier principes:
- Handhaaf je kern
- Wees volledig ontspannen
- Handhaaf gewicht aan de onderkant
- De aandacht is 360˚ naar buiten gericht; Wees in de staat van wakker zijn. Een lichaam in de flow is actief ontspannen, dit betekent dat het lichaam de juiste spierspanning heeft die nodig is om de gevraagde beweging te maken. Onze communicatie bestaat uit verbaal en nonverbaal gedrag; dat wat we zeggen en dat we met onze houding uitstralen. De percentages die aan elke vorm van communicatie wordt verbonden is minder belangrijk, het gaat erom dat beide hetzelfde laten horen en zien ofwel of het gedrag congruent is. Als iemand zegt dat er niets aan de hand is en je ziet of voelt ingehouden woede, is dit niet geloofwaardig. Regelmatig zeg ik dat het lichaam niet kan liegen, hetgeen we zeggen kan wel bedrieglijk zijn. Welke houding past dan bij een juiste geestestoestand? Om deze vraag te behandelen, is het eerst belangrijk om te kijken naar een juiste geestestoestand.
Kijk bijvoorbeeld naar iemand die tennist. Een tennisser zal niet in het racket knijpen (vasthouden), maar het omvatten (loshouden). Hij gebruikt precies genoeg spanning om het niet uit de hand te laten vliegen. Een ander voorbeeld is als je aan het fietsen bent in de ontspannen staat, dan is het bovenlichaam stil en bewegen de benen, echter als het lichaam gespannen is zal het hele lichaam bewegen als je fietst. Ook in de simpele bewegingen als zitten, staan, liggen zie je vaak dat het lichaam meer spanning in zich heeft dan voor die activiteit noodzakelijk is.
Herken je de staat van flow en weet je wanneer deze bij jou als vanzelfsprekend aanwezig is? Heb je in deze bijzondere tijd met alle beperkende maatregelen, de staat van flow al ervaren in een mogelijk minder vanzelfsprekende situatie, bijvoorbeeld tijdens het thuiswerken. Het lesgeven aan je kinderen?
De geestestoestand die in dit artikel bedoeld wordt, past bij een staat van balans en heeft mentale kenmerken als:
- Het hoofd voelt rustig, leeg en/of stil.
- Gedachten komen en gaan
- Er is geen druk in het hoofd, het voelt ruim.
- Hersenactiviteit is groot.
Als ik vraag ga eens ‘goed’ staan, dan zie je dat de meeste mensen de benen uit elkaar zetten, de borst vooruit en kracht in de benen zetten. Je kan ook bedenken dat de handen en armen wat aangespannen zijn. In deze houding zal je merken dat de nadruk van je voeten op de hak is, bij zijaanzicht zal het bovenlichaam in meer of mindere mate naar achter leunen.
militairen op wacht staan, zij leunen naar voren en de nadruk zal op de voorvoet staan. Laat je partner op deze manier staan en meet dan weer op dezelfde manier. Is er verschil?
Deze stand komt zelfverzekerd over en heeft ook iets van ‘kom maar op’. Het lijkt bijna op een uitdaging. Het is zeker geen slechte stand, maar is deze wel zo stevig?
Een actieve ontspannen zithouding zie je vaak nog wel terug op het toilet. Een andere benaming van actief zitten is de ‘koetsier’ houding, de houding die gebruikt wordt bij actief luisteren. Je zit op het puntje van de stoel en het bovenlichaam is naar voren gericht.
Vraag eens aan je partner zo te gaan staan en meet dan eens door één van de benen recht omhoog te tillen. Komt de voet van de grond of kan deze moeiteloos op de grond blijven staan? Waarschijnlijk kan het been alleen door tegendruk op de grond blijven staan. Je staat hier letterlijk vast. Snel en flexibel bewegen vanuit deze stand ligt niet voor de hand. De mentale houding die past bij deze stand is dan ook ‘vast’. Kijk eens hoe
Ook bij het zitten zie je dat het bovenlichaam naar achter gericht is, in plaats van naar voren. Het zitten bij volwassen mensen lijkt meer op het werkwoord leunen dan zitten.
De mentale houding die zorgt dat het lichaam naar achter leunt is bijvoorbeeld:
- Zekerheid willen uitstralen ook al ben je onzeker
- Afwachtend op wat gaat komen, zelf niet in actie komen
- Passief zijn en stilstaan
- Het niet aangaan van bijvoorbeeld je angst of probleem
- Sceptisch of kritisch zijn
- Je veilig wanen (leven schijnveiligheid).
vanuit
De geestestoestand die meer naar voren gericht is past bij:
- Nieuwsgierig zijn
- Het willen onderzoeken
- Nieuwe of spannende situaties aan gaan, ook in onzekere tijden
- Een open en uitnodigende houding hebben
- Leven vanuit een wakkere staat. In deze ‘onzekere’ tijd zou het niet onlogisch zijn dat er meer naar achter geleund zou worden, echter zie je ook veel creativiteit ontstaan en acties die naar voren gericht zijn. Het lijkt erop dat, als het er echt op aankomt, de mens zijn natuurlijke houding (mentaal en fysiek) weer aanneemt.
Herken je zowel de naar achter houding als de naar voren houding, en weet je ook in welke situaties? Heb je in de afgelopen weken bij jezelf een meer naar voren gericht houding ontdekt en zo ja waarin?
Uit de reeks "Vrede als levenskunst", oorspronkelijk geschreven in 2020.
Volgende artikel
Goed en fout →